Mobile payment of in gewoon Nederlands mobiel betalen is altijd al beschouwd als de hype die maar niet wil doorbreken. Al sinds er mobiele telefoons zijn, werd er druk gefilosofeerd over betalen met je mobieltje, werden vooral in Scandinavische landen diverse pilots gestart maar veel verder dan een blikje cola kopen op het kantoor van Nokia in Finland kwam het vaak niet.
De enige applicatie die ik regelmatig gebruik en enigszins in de buurt komt van mobiel betalen is die van Parkline, om me aan en af te melden voor het parkeren. En natuurlijk saldo checken op de diverse apps, maar veel verder is het nooit gekomen hier in NL en EU.
Wat een contrast dan als je leest over M-PESA, het buitengewoon succesvolle mobile payment systeem in Kenia. Maar liefst 23% van de bevolking gebruikt het, en een ongelofelijke 11% van BBP gaat door het systeem.
Belangrijkste redenen voor het succes zijn juist het tegenovergestelde van de factoren waardoor men altijd dacht dat in het ontwikkelde Westen mobile payment een succes zou worden:
- vrijwel iedereen gebruikt cash geld.
- weinig mensen hebben een bankrekening: ze houden het geld liever contant dan dat de belasting ervan weet, er is geen vertrouwen in de bank, of ze kunnen überhaupt geen bankrekening krijgen (geen vast inkomen, vast adres, etc.).
- iedereen heeft wel een mobiel, maar geen smartphone.
- vrijwel niemand heeft thuis internet.
Dus wat doe je als je een rekening of iemand anders wilt betalen, of je wilt toch van je hoeveelheid cash af? Dan stort je het bij een van de duizenden winkeltjes op je telefoonrekening. Met je e-cash betaal je vervolgens, via simpele sms opdrachten. De ontvanger kan op zijn beurt de e-cash weer doorsturen, beltegoed van maken of op dezelfde plek waar hij beltegoed koopt zijn e-cash omzetten in contant geld.
Dachten we juist dat een omgeving waarbij iedereen al elektronisch betaalt, een mooie smartphone heeft en natuurlijk een bankrekening of creditcard, de voedingsbodem zou zijn voor succesvol mobiel betalen, blijkt dus juist het tegenovergestelde.
Een van de barrières die namelijk hier spelen, zijn concurrerende manieren van (elektronisch) betalen. En dat is juist zo goed geregeld hier in de EU en de VS. Overal kan je met plastic betalen, thuis heeft iedereen internet bankieren, dus waarom zou je enthousiast overstappen op mobiel betalen?
Dat maakt ook de acceptatie zo moeilijk, niet alleen bij consumenten die nog maar net gewend zijn aan mobiel internet, maar zeker bij de retailers, die moeten de overstap willen maken naar mobiel betalen. Dit betekent in de praktijk een investering in nieuwe apparatuur met bijvoorbeeld NFC technologie, zodat de pin-terminal kan communiceren met de telefoon. Daarnaast speelt natuurlijk de machtsstrijd, wie dit nu uiteindelijk gaat aanbieden: de banken, creditcard maatschappijen of de telco’s? De marges op betalings transacties zijn al klein, dus er is weinig animo om dit te delen met andere partijen.
Kortom, ik denk niet dat mobile payment hier in Nederland, de EU of VS zo’n enorme vlucht gaat nemen. Er zijn interessante ontwikkelingen, zoals Google Wallet met NFC telefoons en Square voor de iPhone, maar het risico van fragmentatie is hierdoor wel groot. Naast de eerder genoemde partijen (banken, creditcard en telco’s) moeten dan ook nog de handset leveranciers op dezelfde lijn komen. Zelfs de inzet van de EU Commissie zal hier denk ik weinig schot in brengen.
Nee, juist het gebrek aan al deze technologieën en het ontbreken van alom aanwezige elektronische betaalmethoden zorgt voor booming business in Afrikaanse en Aziatische landen op het gebied van mobile payment!


Om maar meteen met de deur in huis te vallen: ik gebruik eigenlijk alleen nog maar mijn Google G1 met Android, mijn iPhone is momenteel niet meer dan een veredelde iPod…
Ik gebruik de iPhone nu een aantal maanden, tijd voor een korte update. Allereerst, ik ben echt jarenlang een fervent Windows Mobile fan geweest, maar de iPhone heeft me zwaar aan het twijfelen gebracht. Voor de grap vandaag weer eens mijn MDA opgestart na maanden: alsof je je oude Windows 3.11 PC van 15 jaar geleden opstart…. De interface komt nu echt knullig over, alles gaat traag, menu’s zijn niet logisch, alleen internetten is vergelijkbaar, dankzij de Opera Mini browser, zeker niet Pocket IE.
Nu er voorlopig een Windows Mobile toestel werkloos in de kast ligt, misschien een tip voor mensen die een PDA (met Wifi) over hebben: gebruik hem als internet radiostation en sluit ‘m aan op je stereo.